لەنێوان حەز و رێگریکردن
هاوڕەگەزبازی دیاردە شاراوەکەی هەرێمی کوردستان

لەنێوان حەز و رێگریکردن<br>
هاوڕەگەزبازی دیاردە شاراوەکەی هەرێمی کوردستان
مەوداپرێس- نیگار محمد

هاوڕەگەزبازی لەگەڵ دروستبونی کۆمەڵگاکاندا بونیان هەبوە،بەڵام لە هەندێ لە کۆمەڵگاکان تائێستا باسکردنی هێڵی سورەو بەر نەفرەتی کلتورو ئاین و یاساش کەوتون.لە هەندێ وڵات بە یاسا رێکخراوەو یاسای بۆ دەرکراوە وەکو وڵاتانی کوباو ئەمەریکا، لە هەندێ وڵاتیش قەدەغەکراوەو سزای مردنی بۆ دانراوە وەک وڵاتانی ئێران و یەمەن.

لەئێستادا پرسیاری زۆر دەکرێت دەربارەی هاورەگەزبازی، چونکە بابەتێکی شاراوەیە و تاکەکان شەرمدەکەن لەوەی باسی بکەن، کردەیەکی ناپەسەندە لە روی کۆمەڵایەتی و ئاینییەوە. کۆمەڵگەی کوردی ئەو رەوشتەی پێ پەسەند نییە، بەڵام دیاردەیەکە هەیە و کەس ناتوانێت نکوڵی لێبکات.

هاورەگەزبازی بە درێژایی مێژو هەبوە و هەیە، قسەی زۆری لە بارەوە کراوە بەتایبەت لە روی چارەسەر و چاککردنەوەی توشبوان بەم حاڵەتە. بەپێی زانیاری و ئامارەکان، لە هەرێمی کوردستان دەیان هاورەگەزباز هەن، بەڵام لە ترسی کوشتن و نەفرەتی تەقالید و کلتور ناتوانن تێکەڵ بە کۆمەڵگا بن و بەشێکیان تەنانەت بە شەودا لەو چوار دیوارە دێنە دەرەوە کە بەرۆژدا وەک زیندانێکی تاکەکەسی وایە بۆیان.

(ر.م) دانیشتوی سلێمانیەو هاوڕەگەزبازە وەک خۆی دەڵێت: لەترسی کلتورو کۆمەڵگە هەمیشە هاورەگەزبازی خۆی دەشارێتەوە. ئەو چیرۆکی هەوڵی کوشتنی هاورەگەزبازێکی هاوڕێی دەگێڕێتەوە و دەڵێت: مانگی ئەیلولی ٢٠١٧ ، (ب. ه. ح)کە هاوڕێیەکی رەگەزبازم بو لە شاری دەربەندیخان بەهۆی ئاشکرابونی هاوڕەگەزبازیەوە خێزانەکەی هەوڵیاندا بیکوژن، بەڵام بۆ دەربازبونی سەری خۆی هەڵگرتو تا ئێستا چارەنوسی نادیارە.

هاوڕەگەزبازێکی دیکە بە ناوی (ز ا ک) کە دانیشتوی سلێمانیە ئاماژەی بەوەکرد زۆرجار هاورەگەزبازەکان لە یەکێک لە باخچەکانی شارەکە کۆدەبنەوەو باس و خواس و روداوەکانی رۆژ گفتوگۆ دەکەن و تاوتوێی دەکەن ئەو بەمەرجی ئەوەی ناونەهێنانی قسەی کردو وتی: "بەداخەوە هێشتا کۆمەڵگەی ئێمە ئەو هۆشیاریەی نیە کە هاورەگەزبازی حاڵەتێکی نۆرماڵە، بەڵکو کۆمەڵگە بەردەوام بە چاوێکی سوکەوە سەیرمان دەکات و تەنانەت لە ئەگەری ئاشکرابونیشمان دەکەوینە بەر نەفرەتی خەڵک و خزم و دراوسێکانمان".

هەرچەندە لە سەرەتای کۆمەڵگەکاندا هاورەگەزبازەکان روبەروی مەترسی و نەفرەتی کۆمەڵگا دەبونەوە، بەڵام لە ئێستادا هاورەگەزبازی لە کۆمەڵگە ئەوروپیەکاندا ژیانێکی ئاسایی وەک ئەوانی تر بەڕێدەکەن و بە یاساش مافەکانیان پاێزراوە، بەڵام لە وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەراست یان وڵاتە تازە پێگەیشتوەکان هێشتا هاورەگەزبازی روبەڕوی مەترسی و نەفرەتی کۆمەڵگا دەبنەوەو بە یاساش ماف و ژیانیان پارێزراو نییە.

هەرچەندە لە ئێستادا لە هەندێک لە وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەراست کار بۆ دابینکردنی مافی هاورەگەزبازەکان دەکرێت بۆ نمونە لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی تورکیا پارتی دیموکراتی گەلان هەدەپە یەکێک لە دروشمەکانی  دابینکردنی مافی هاورەگەزبازەکان بو لەو وڵاتە، باریس سۆڵۆ تەمەن 37 ساڵ كاندیدی (هەدەپە) بو بۆ هەڵبژاردنەكانی توركیاو یەكەم پیاوە، كە بە ئاشكرا هاوڕەگەزبازبێت و كاندیدیش بو بۆ پەرلەمانی ئەو وڵاتە.

سیگمۆند فرۆید زانای بەناوبانگی بواری دەروناسی لە بارەی هاورەگەزبازەکانەوە ئاماژەی بەوەکردوە "هاورەگەزبازی شتێک نیە شەرمی لێ بکەی، گوناح نیە، ناتوانرێت وەک نەخۆشیش پۆلێنی بکرێت و هاورەگەزبازی بە جۆرێک لە جیاوازی وەزیفەی سێکسی دەزانێت، کە بەهۆی وەستان (بەربەستێک) لەپەرەسەندنی سێکسیدا رویداوە".

سەرچاوە مێژویەکانیش ئاماژە بەوەدەکەن، زۆر کەس لە سەردەمەکانی کۆن و نوێدا هاورەگەزباز بون، چەندین پیاوی بەناوبانگیشیان تێدا بوە لەنێویاندا، (ئەفلاتون، مایکل ئەنجیلۆ، لیۆناردۆ دافینشی…هتد).


PM:02:12:02/11/2018




ئه‌م بابه‌ته 2749 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌