لیوا حه‌سه‌ن نوری: هه‌ندێک زانیاریی هه‌یه‌ بیپارێزین باشتره‌ و باسنه‌کردنی زیاتر خزمه‌ت ده‌کات

لیوا حه‌سه‌ن نوری: هه‌ندێک زانیاریی هه‌یه‌ بیپارێزین باشتره‌ و باسنه‌کردنی زیاتر خزمه‌ت ده‌کات
مەوداپرێس ـ

لیوا حه‌سه‌ن نوری به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایشی پارێزگای سلێمانی له‌ دیدارێکدا له‌گه‌ڵ کوردستانی نوێ، ته‌ئکیدیکرده‌وه‌ «ئارامیی سلێمانی هێڵی سووره‌ و به‌زاندنی ئه‌و هێڵه‌ به‌هیچ جۆرێک قابیلی قبووڵکردن نییه‌»، وتیشی: بۆ رێکخستنه‌وه‌ی باشتری کاروباره‌کانی رۆژانه‌ی هاووڵاتیان پێویستمان به‌ ده‌رکردنی یاسای نوێ و هه‌موارکردنه‌وه‌ی یاسا کارپێکراوه‌کان هه‌یه‌.

لیوا حه‌سه‌ن نوری به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایشی پارێزگای سلێمانی جگه‌ له‌وه‌ی به‌هۆی سروشتی کاره‌که‌یه‌وه‌، رۆژانه‌ سه‌روکاری له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌نووسان و که‌ناڵه‌کانی راگه‌یاندندا هه‌یه‌، له‌هه‌مانکاتدا خۆشی ده‌رچووی په‌یمانگه‌ی ته‌کنیکی سلێمانی، به‌شی رۆژنامه‌نووسییه‌. ئێستاش خوێندکاری زانکۆیه‌. بۆیه‌ سه‌ره‌تای دیداره‌که‌مان به‌مجۆره‌ ده‌ستپێکرد.

-ده‌مانه‌وێت له‌نێو هه‌موو ئه‌م پرسه‌ گه‌رم و جۆراوجۆرانه‌دا، به‌وجۆره‌ ده‌ستپێبکه‌ین که‌ ئه‌گه‌ر لیوا حه‌سه‌ن نوری به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایشی پارێزگای سلێمانی ئێستا خۆی رۆژنامه‌نووس بێت و بیه‌وێت دیدار له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌به‌ری ئاسایشی پارێزگای سلێمانی-دا بکات، یه‌که‌م پرسیار که‌ ده‌یکات چییه‌؟ یان ده‌یه‌وێت به‌ چ جۆرێک ده‌ست به‌ دیداره‌که‌ بکات؟

-پرسیارێکی قورسه‌.. به‌ڵام ده‌مه‌وێت ئه‌وه‌ رونبکه‌مه‌وه‌ که‌ ئیشی ئێمه‌ و ئیشی رۆژنامه‌نووسان، ئیشێکی زۆر نزیکه‌ له‌یه‌که‌وه‌، هه‌ردوولامان کار له‌سه‌ر کۆکردنه‌وه‌و گواستنه‌وه‌و وه‌رگرتن و بڵاوکردنه‌وه‌ی زانیاریی ده‌که‌ین، من ئه‌گه‌ر گفتوگۆ له‌گه‌ڵ رۆژنامه‌نووسێکدا بکه‌م، پێیده‌ڵێم تۆ چۆن زانیارییه‌کان ده‌گوازیته‌وه‌، له‌سه‌ر چ بنه‌مایه‌ک و به‌ چ شێوازێک ده‌یگوازیته‌وه‌. به‌بڕوای من ئه‌مه‌ بۆ هه‌موو لایه‌ک گرنگه‌، هه‌م بۆ لێپرسراوان، هه‌م بۆ هاووڵاتی، هه‌م بۆ رۆژنامه‌نووسان، هه‌م بۆ که‌ناڵه‌کانی راگه‌یاندن که‌ پێویسته‌ هه‌وڵی ته‌واو بده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی زانیاریی راست و دروست و به‌بنه‌ما بڵاوبکه‌نه‌وه‌. ئه‌و زانیارییانه‌ بڵاوبکه‌نه‌وه‌ که‌ سوودی هه‌یه‌ بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی گشتی، به‌تایبه‌ت له‌م قۆناغه‌ هه‌ستیاره‌دا پێویسته‌ هه‌موو لایه‌ک هاوکاری یه‌کتر بین، به‌تایبه‌ت رۆژنامه‌نووسان پێویسته‌ هاوکاری هه‌م ده‌سه‌ڵات، هه‌م پاراستنی په‌یوه‌ندییه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان بن، هه‌م به‌پێی ئیتیکی رۆژنامه‌نووسی، هه‌واڵ و زانیارییه‌کان بگه‌یه‌نن.

*پێت وایه‌ راگه‌یاندنه‌کان به‌شێوه‌یه‌کی گشتی به‌وجۆره‌ مامه‌ڵه‌ ده‌که‌ن که‌ باستکرد، ئایا ئاسایش و که‌ناڵه‌کانی راگه‌یاندن هاوکاری یه‌کترن؟
-بێگومان به‌و راده‌یه‌ نییه‌، جاری واش هه‌یه‌ ئێمه‌ هاوکار نین.

*ئێوه‌ بۆ هاوکار نین؟

-هۆکار زۆره‌، جاری وا هه‌یه‌ هه‌ندێک زانیاریی هه‌یه‌، ئێمه‌ ناتوانین بڵاوی بکه‌ینه‌وه‌، چونکه‌ هه‌ستیاری دروست ده‌کات، کێشه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی دروست ده‌کات، مه‌ترسی هه‌یه‌ بۆ سه‌ر دۆخه‌که‌ و بۆ سه‌ر هاووڵاتیان، بۆیه‌ هه‌ندێک زانیاریی هه‌یه‌ بیپارێزین باشتره‌ و باسنه‌کردنی زیاتر خزمه‌ت ده‌کات. جاری واش هه‌یه‌ هه‌ندێک زانیاریی هه‌یه‌ پێویسته‌ له‌کاتی خۆیدا بیگه‌یه‌نین به‌ هاووڵاتیان بۆ ئه‌وه‌ی ئاگاداربن له‌وه‌ی چی ده‌گوزه‌رێت له‌ ناوچه‌که‌دا.

*به‌ڵام پێنه‌دانی زانیاریی راست و دروست له‌ سه‌رچاوه‌ی ره‌سمییه‌وه‌ به‌ که‌ناڵه‌کانی راگه‌یاندن، هه‌ندێکجار بۆ خۆی هۆکار نییه‌ بۆ ئه‌وه‌ی زانیارییه‌ راست و دروسته‌که‌ نه‌گات، یان که‌ناڵه‌کانی راگه‌یاندن به‌وجۆره‌ مامه‌ڵه‌ نه‌که‌ن که‌ پێویسته‌، چونکه‌ ئێوه‌ هه‌ندێکجار زانیاریی ناده‌ن، راگه‌یاندنیش ده‌یه‌وێت زانیاریی بڵاوبکاته‌وه‌، بۆیه‌ هه‌ندێکجار په‌نا ده‌بات بۆ سه‌رچاوه‌یه‌کی ئاگادار، سه‌رچاوه‌یه‌ک که‌ نه‌یویست ناوی خۆی ئاشکرا بکات، ئه‌مه‌ خۆی هۆکارێک نییه‌ بۆ ئه‌وه‌ی کێشه‌ له‌ گه‌یاندنی زانیارییدا هه‌بێت؟

-ئێمه‌ زانیارییه‌ راست و دروسته‌که‌ ده‌ده‌ین، ئه‌و زانیارییه‌ی که‌ پێویست بکات، ده‌یگه‌یه‌نین، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ هه‌ندێک له‌ که‌ناڵه‌کانی راگه‌یاندن و سایته‌ ئه‌لیکترۆنییه‌کان، هه‌ندێکجار به‌بێبنه‌ما و له‌خۆیانه‌وه‌ هه‌ڵسه‌نگاندن، یان شیکردنه‌وه‌ بۆ زانیارییه‌که‌ ده‌که‌ن به‌بێ ئه‌وه‌ی بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ ئێمه‌، یان لێدوانمان لێوه‌ربگرن. بۆ نموونه‌ جاری وا هه‌یه‌ زانیارییه‌ک بڵاوده‌که‌یته‌وه‌، که‌چی هه‌ندێکجار هه‌ندێ که‌ناڵی راگه‌یاندن ئه‌و زانیارییه‌ به‌ «سیناریۆ و دروستکراو» ناوده‌بات، یان ده‌ڵێت «ئه‌مه‌ خه‌ڵکی له‌پشته‌وه‌یه‌»، یان کۆمه‌ڵێک تانه‌ی جۆراوجۆری دیکه‌ی لێده‌دات، به‌ڵام ئێمه‌ خۆمان ده‌زگایه‌کی ره‌سمیین و به‌ڕه‌سمیش قسه‌ ده‌که‌ین، بۆیه‌ پێویست ناکات هه‌ندێک له‌که‌ناڵه‌کانی راگه‌یاندن، خوێندنه‌وه‌ی دیکه‌ بۆ ئه‌و زانیارییانه‌ بکات که‌ ئێمه‌ به‌ڕه‌سمی بڵاویانده‌که‌ینه‌وه‌، چونکه‌ ئه‌مه‌ مه‌ترسییه‌کی گه‌وره‌یه‌ و هۆکار ده‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ندێک که‌س متمانه‌یان نه‌مێنێت به‌و داموده‌زگایانه‌ی که‌ پارێزه‌ری سه‌رو سامان و ئارامی و ئاسایشی هه‌موو لایه‌که‌.

*هۆکار چییه‌ که‌ هه‌ندێک که‌ناڵی راگه‌یاندن به‌وجۆره‌ی که‌ باست کرد، خوێندنه‌وه‌ بۆ زانیارییه‌کانی ئێوه‌ ده‌که‌ن، ئایا په‌یوه‌ندیی به‌ کاری پیشه‌یی رۆژنامه‌نووسییه‌وه‌ هه‌یه‌، یان په‌یوه‌ندیی به‌و ململانێ ناته‌ندروسته‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ ئێستا له‌بواری سیاسی و ته‌نانه‌ت بواری میدیاییشدا هه‌یه‌؟

-پیشه‌یی نییه‌، چونکه‌ به‌ڕای من پێویسته‌ رۆژنامه‌نووس له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌کادیمی و یاسایی، زانیاریی راست و دروست بگوازێته‌وه‌. به‌داخه‌وه‌ ئه‌م دۆخه‌ی ئێستا له‌ئارادایه‌، له‌نێوان لایه‌نه‌ سیاسییه‌کاندا ململانێیه‌کی توند هه‌یه‌. لایه‌نه‌کان دژی یه‌کترن، هه‌ندێک له‌لایه‌نه‌کان رێگه‌یان به‌ هه‌ندێک له‌ ئه‌ندامه‌کانی خۆیان داوه‌، جاری وا هه‌یه‌ رێگه‌یان به‌خۆشیان داوه‌ له‌ڕێگه‌ی که‌ناڵه‌کانی خۆیانه‌وه‌ به‌شێوازێکی توند مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌کانی دیکه‌دا بکه‌ن. ئه‌مانه‌ش سه‌رئه‌نجام ده‌بنه‌ هۆکاری ئه‌وه‌ی کێشه‌و گرفت له‌نێو کۆمه‌ڵگه‌دا دروست ببێت، ئه‌مه‌ش په‌یوه‌ندییه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کان تێکده‌دات و رق به‌رامبه‌ر به‌یه‌کتر دروستده‌کات و کاریگه‌ریی سلبـی به‌دوای خۆیدا ده‌هێنێت.

هه‌روه‌ها غیابی یاساییش هه‌یه‌، پێویسته‌ بۆ هه‌موو ئه‌م بابه‌تانه‌ یاسا هه‌بێت. دۆخه‌که‌ پێویستی به‌وه‌یه‌ له‌هۆڵی په‌رله‌ماندا به‌ رێکه‌وتن له‌گه‌ڵ لایه‌ن و ده‌زگا په‌یوه‌ندیداره‌کاندا، کۆمه‌ڵێک یاسای گرنگ ده‌ربکرێت که‌ئه‌م وڵاته‌ له‌م قۆناغه‌دا پێویستی پێیه‌تی، بۆ ئه‌وه‌ی شه‌قام زیاتر رێکبخرێت و کاروباره‌کانی رۆژانه‌ باشتر به‌شێوه‌یه‌کی یاسایی رێکبخرێنه‌وه‌. بۆ ئه‌وه‌ی هۆشیاریی یاسایی له‌هه‌موو کاروباره‌کاندا به‌شێوه‌یه‌کی باشتر بڵاوبکرێته‌وه‌. لایه‌نێکی دیکه‌ش پرسی ئابوورییه‌ که‌ کاریگه‌ریی زۆری هه‌یه‌.

*که‌واته‌ هه‌رێمی کوردستان ئێستا به‌تایبه‌ت پێویستی به‌ داڕشتن و ده‌رکردنی یاسای نوێ له‌ چ بوارێکدا هه‌یه‌؟

-پێویستمان به‌ ده‌رکردنی یاسای نوێیه‌ له‌هه‌موو بواره‌کاندا، به‌داخه‌وه‌ له‌چه‌ندین بواردا ئێستاش کار به‌ یاساکانی چه‌ندین ساڵ له‌مه‌وپێش ده‌که‌ین. بۆیه‌ ئێستا جگه‌ له‌وه‌ی پێویستمان به‌ ده‌رکردنی چه‌ندین یاسای نوێیه‌، له‌هه‌مانکاتدا پێویستمان به‌ هه‌موارکردنه‌وه‌ی چه‌ندین یاسای دیکه‌ش هه‌یه‌ که‌ رۆژانه‌ کاریان پێده‌کرێت، گرنگه‌ کار له‌سه‌ر ده‌رکردنی ئه‌و یاسایانه‌ بکه‌ین که‌ کاریگه‌رییان له‌سه‌ر باشتر رێکخستنه‌وه‌ی شه‌قام به‌شێوه‌یه‌کی گشتی هه‌یه‌، شه‌قام کێیه‌؟ شه‌قام خه‌ڵکه‌، خه‌ڵک کێیه‌؟ خه‌ڵک هه‌موو چین و توێژه‌کانه‌، که‌ هه‌ریه‌ک له‌وانه‌ تایبه‌تمه‌ندیی خۆی هه‌یه‌. واته‌ پێویستمان به‌ یاسای نوێ و هه‌موارکردنه‌وه‌ی یاساکانه‌ بۆ باشتر رێکخستنه‌وه‌ی هه‌موو بوار و کاروباره‌کانی رۆژانه‌. بۆ ئه‌وه‌ی له‌هیچ بوارێکدا هه‌ست به‌ غیابی یاسا نه‌کرێت.

*پرسێکی گرنگ، ئارامی و ئاسایشی سلێمانییه‌، ئێستا ئارامی و ئاسایش له‌ سلێمانی له‌ چ ئاستێکدایه‌؟

-ئارامی و ئاسایش له‌ سلێمانی له‌ ئاستێکی زۆرباشدایه‌، هێزه‌کانی ئاسایش و پۆلیس و ده‌زگا ئه‌منییه‌کان به‌ به‌رده‌وامی له‌ جێبه‌جێکردنی ئه‌رکدان، خۆشبه‌ختانه‌ ئارامی و ئاسایش به‌ته‌واوی پارێزراوه‌، دیاره‌ لێره‌ و له‌وێ تاوان و رووداوی جۆراو جۆر رووده‌ده‌ن، که‌ زۆربه‌یان هۆکاری خۆیان هه‌یه‌، ده‌توانم بڵێم خۆشبه‌ختانه‌ ئێستا هیچ مه‌ترسییه‌کی ئه‌منی نییه‌، به‌پێچه‌وانه‌وه‌ ئارامی و ئاسایشێکی به‌رچاو دابینکراوه‌و شارو ده‌وروبه‌ری، هه‌مووی ئارامه‌.

*به‌ڵام هه‌ندێک رووداو و تاوان به‌تایبه‌ت له‌ماوه‌ی رابردوودا له‌ سنووری سلێمانی روویانداوه‌ که‌ بوونه‌ته‌ مایه‌ی پرسیار لای هاووڵاتیان، تێڕوانینت له‌مباره‌یه‌وه‌ چییه‌؟

-هێزه‌کانی ئاسایش و پۆلیس و ده‌زگا ئه‌منییه‌کان به‌رده‌وام له‌ حاڵه‌تی ئاماده‌باشیدان، به‌ڵام ده‌مه‌وێت به‌ڕاشکاوی ئه‌وه‌ بڵێم که‌پێویستمان به‌ڕێکخستنه‌وه‌ی یاساکان هه‌یه‌، پێویستمان به‌وه‌یه‌ به‌رده‌وام به‌دواداچوون بۆ هۆکاره‌کانی تاوان و جۆری تاوانه‌کان و ئه‌و که‌سانه‌ش بکه‌ین که‌ تاوان ده‌که‌ن، پێویستمان به‌وه‌یه‌ له‌ناو زیندان و له‌ ده‌ره‌وه‌ی زیندانیش به‌رده‌وام چاودێری ئه‌و که‌سانه‌ بکه‌ین و له‌ڕێگه‌ی توێژه‌ری کۆمه‌ڵایه‌تییه‌وه‌ کاری زیاتر له‌سه‌ر ئه‌و که‌سانه‌ بکرێت بۆ ئه‌وه‌ی به‌ته‌واوی له‌تاوان دووربخرێنه‌وه‌و ببن به‌که‌سێکی ئاسایی له‌ناو کۆمه‌ڵگه‌. پێویستمان به‌وه‌یه‌ وردتر کار له‌سه‌ر جێبه‌جێکردنی یاسا بکه‌ین، پێش بڕیاردان هه‌ڵسه‌نگاندن و به‌دواداچوون بۆ ئه‌نجامی جێبه‌جێکردنی بڕیاره‌کان بکه‌ین، به‌تایبه‌ت له‌ پرسی لێبووردنی گشتیدا.

*له‌و زیندانانه‌ی که‌ ئێستا له‌هه‌رێمی کوردستاندا هه‌یه‌، کار له‌سه‌ر ئه‌م خاڵانه‌ ده‌کرێت؟

-به‌داخه‌وه‌..
*ئێوه‌ چ هه‌ماهه‌نگییه‌کتان هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌کاندا بۆ ئه‌وه‌ی کار له‌سه‌ر ئه‌م خاڵانه‌ بکرێت؟

-ئێمه‌ چه‌ندینجار په‌یامی خۆمان گه‌یاندووه‌.

*په‌یوه‌ندیی و هه‌ماهه‌نگیتان له‌گه‌ڵ داموده‌زگا یاساییه‌کان و پۆلیس و هێزه‌کانی سه‌ر به‌وه‌زاره‌تی ناوخۆ له‌ چ ئاستێکدایه‌؟

-له‌گه‌ڵ دادگاو پۆلیس و هێزه‌ ئه‌منییه‌کان په‌یوه‌ندییه‌کی زۆرباشمان هه‌یه‌، ئێمه‌ به‌بێ پرسی دادوه‌ر و دادگا هیچ کارێک ناکه‌ین، بۆ هه‌ر رووداوێکیش ئه‌گه‌ر زانیاریی پێشوه‌ختیشمان هه‌بێت، ئێمه‌ پێشتر دادوه‌ر ئاگادار ده‌که‌ینه‌وه‌، ئه‌وکات به‌پێی ئه‌و ماده‌ یاساییه‌ی که‌ دادوه‌ر ده‌ستنیشانی ده‌کات، مامه‌ڵه‌ ده‌که‌ین و کاره‌کانی خۆمان جێبه‌جێ ده‌که‌ین. کاری ئێمه‌ش دیاره‌ چه‌ند بوارێکی گرنگ ده‌گرێته‌وه‌ وه‌کو پاراستنی ئارامی و ئاسایش، روبه‌ڕوبوونه‌وه‌ی تیرۆر، به‌دواداچوون بۆ تاوانی سیخوڕی، روبه‌ڕوبوونه‌وه‌ی ماده‌ی هۆشبه‌ر، پاراستنی شوێنه‌وار، رێگه‌گرتن له‌ساخته‌کاریی، به‌دواداچوون بۆ تاوانه‌ گه‌وره‌کان و تاوانی رێکخراو، پارێزگاریکردن له‌هه‌ندێک شوێنی گرنگ وه‌کو به‌نداوه‌کان و کونسوڵخانه‌کان، ئه‌مانه‌ ئه‌رکی ئاسایشن. ئێمه‌ رۆژانه‌ کاروباره‌کانمان به‌پێی یاساو به‌هه‌ماهه‌نگیی له‌گه‌ڵ دادگا، پۆلیس، هێزه‌ ئه‌منییه‌کان، لیژنه‌ی قایمقامییه‌ت، پارێزگا، سه‌رۆکی لیژنه‌ی ئه‌منیی پارێزگا، راده‌په‌ڕێنین.

*تاچه‌ند پێویسته‌ ئاسایش به‌رده‌وام له‌ خۆڕێکخستنه‌وه‌دا بێت؟

-هه‌موو کاتێک پێویستمان به‌ خۆڕێکخستنه‌وه‌ هه‌یه‌، بۆیه‌ به‌ به‌رده‌وامی خۆمان رێکده‌خه‌ینه‌وه‌، خۆشبه‌ختانه‌ ئێستا هێزی باش و توانای باشمان هه‌یه‌ له‌ڕووی مه‌شق و راهێنان و تیۆرییه‌وه‌، کاره‌کان زۆر به‌باشی جێبه‌جێده‌کرێن. بۆیه‌ لێره‌وه‌ سوپاسی به‌ڕێز کاک د.خه‌سره‌و گوڵ محه‌مه‌د سه‌رۆکی ده‌زگای ئاسایشی هه‌رێم ده‌که‌م که‌ هه‌میشه‌و به‌ به‌رده‌وامی رێنمایی ده‌دات به‌هێزه‌کان و ئامۆژگاریمان ده‌کات بۆ ئه‌وه‌ی بتوانین کاره‌کانمان به‌ شێوازێکی یاسایی و سیستماتیک به‌ڕێوه‌بچێت. ئه‌و بۆشایی و که‌موکورتییانه‌ی که‌ هه‌مانه‌ بۆمان پڕده‌کاته‌وه‌. بۆ ئه‌وه‌ی بتوانین کاره‌کانمان به‌باشی جێبه‌جێبکه‌ین.

*له‌لێدوانێکی پێشتردا ئاماژه‌ت به‌وه‌دا بوو ״ئارامیی سلێمانی هێڵی سووره‌״، له‌ بواری کرده‌ییدا تاچه‌ند کار له‌سه‌ر ئه‌مه‌ کراوه‌؟

-ته‌ئکید له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌که‌ینه‌وه‌ که‌ ئارامیی سلێمانی هێڵی سووره‌ و به‌زاندنی ئه‌و هێڵه‌ به‌هیچ جۆرێک قابیلی قبووڵکردن نییه‌، به‌هه‌موو جۆرێکیش کار له‌سه‌ر ئه‌و پرسه‌ گرنگه‌ ده‌که‌ین، به‌ڕاشکاوی ده‌یڵێم ئه‌وه‌ی بیه‌وێت ئارامیی سلێمانی تێکبدات، به‌هیچ جۆرێک لێی قبووڵ ناکه‌ین و ئێمه‌ رووبه‌ڕووی یاسای ده‌که‌ینه‌وه‌، بۆ ئه‌وه‌ی سزای یاسایی بدرێت. چونکه‌ کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک پێویستیان به‌ ئارامی و ئاسایش و ژیان و گوزه‌رانی خۆش و باش هه‌یه‌، بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش ئێمه‌ لێره‌ین، له‌گه‌ڵ هێزه‌کانی تر به‌هه‌ماهه‌نگی، کاری ته‌واو له‌سه‌ر پاراستنی ئارامی و ئاسایش، پاراستنی سه‌رو ماڵی هاووڵاتیان ده‌که‌ین.

هێزه‌کانی ئێمه‌ به‌ شه‌وو به‌ڕۆژ، به‌به‌رده‌وامی له‌ ئه‌رکدان و کاره‌کانی خۆیان جێبه‌جێده‌که‌ن، واته‌ 24 سه‌عات ئێمه‌ له‌جێبه‌جێکردنی ئه‌رکداین.

*بۆ پرسی پاراستنی ئارامی و ئاسایش تاچه‌ند پێویسته‌ ئه‌م پرسه‌ گرنگه‌ له‌ ململانێی سیاسی و میدیایی دووربخه‌ینه‌وه‌؟

-زۆر پێویسته‌، به‌ڕاستی ئه‌مه‌ پرس و بابه‌تێکی گرنگه‌، ئیشی ئێمه‌ جیایه‌، ئیشی میدیا جیایه‌، ئه‌وه‌ی که‌ پێویست ده‌کات ئێمه‌ پێیان ده‌ڵێین، باشتر و پێویسته‌ وه‌کو خۆی بڵاویان بکه‌نه‌وه‌ و وه‌کو خۆی بیگه‌یه‌نن، نه‌چن یان گه‌وره‌ی بکه‌ن، یان ناشیرینی بکه‌ن، یان تانه‌ی لێبده‌ن، چونکه‌ ئیشه‌که‌ی ئێمه‌ راسته‌وخۆ په‌یوه‌ندیی به‌ دادگاو به‌ سه‌رووی خۆمانه‌وه‌ هه‌یه‌. نابێت میدیا له‌سه‌ر بابه‌تی بێبنه‌ماو به‌ویستی خۆی، کاره‌کان له‌ ئێمه‌ تێکبدات.

*بۆ پرسێکی له‌مجۆره‌ ئێوه‌ له‌ ده‌زگای ئاسایش چۆن مامه‌ڵه‌ ده‌که‌ن؟

-ئێمه‌ سکاڵامان له‌سه‌ر ئه‌و که‌ناڵانه‌ تۆمار کردووه‌ که‌ بابه‌تی ناڕاست له‌سه‌ر ده‌زگای ئاسایش بڵاوده‌که‌نه‌وه‌و داوای قه‌ره‌بوویان لێده‌که‌ین. ده‌بێت ئه‌و شتانه‌ی که‌ ده‌یڵێن بیسه‌لمێنن، ئێمه‌ پابه‌ند ده‌بین به‌ بڕیاری دادگاو یاساوه‌.

*بۆ پاراستنی ئارامی و ئاسایش، کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک تا چه‌ند هاوکاری ده‌زگاکانی ئاسایشن و هه‌ماهه‌نگیتان له‌گه‌ڵدا ده‌که‌ن؟

-زۆر سوپاسی هه‌م کۆمه‌ڵگه‌ی کوردستان، هه‌م کلتووری کوردی ده‌که‌م، به‌ڕاستی خه‌ڵک وڵات و نیشتمان و ماڵ و حاڵ و گوزه‌رانی خۆی خۆشده‌وێت، به‌ به‌ڵگه‌ی ئه‌وه‌ی رۆژانه‌ جاری وا هه‌یه‌ خه‌ڵک له‌ په‌رۆشی خۆیه‌وه‌ رێگه‌یه‌کی زۆر دوور ده‌بڕێت و دێت زانیارییه‌کمان ده‌داتێ، یان که‌ گوێی له‌ بابه‌تێک ده‌بێت، یان گومانی له‌ شتێک هه‌یه‌، په‌یوه‌ندیی ده‌کات به‌ ژماره‌کانمانه‌وه‌، یان به‌ ئه‌فسه‌ر و کارمه‌نده‌کانمان، یان به‌ ژماره‌ 106 -ه‌وه‌. ئه‌وه‌ی که‌ ئه‌و لێی به‌گومانه‌، یان هه‌ستی پێده‌کات، زانیاریمان له‌باره‌یه‌وه‌ پێده‌دات، ئێمه‌ش ده‌ستبه‌جێ کاری له‌سه‌ر ده‌که‌ین. دیاره‌ بۆ پاراستنی نهێنی ئه‌و که‌سایه‌تییه‌، هه‌موو جارێک ئێمه‌ وتوومانه‌ وه‌کو گیانی خۆمان و چاوی خۆمان ده‌یپارێزین، هه‌ر که‌سێک زانیارییه‌ک ده‌دات به‌ئێمه‌، له‌لایه‌ن ده‌زگاکه‌مانه‌وه‌ نهێنییه‌که‌ی به‌ته‌واوی پارێزراوه‌، خۆشی پارێزراوه‌ و زانیارییه‌که‌شی پارێزراوه‌، به‌ڕاستی خه‌ڵک به‌ په‌رۆشه‌ بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ر دیارده‌یه‌کی ناشیرین ببینێت بیگه‌یه‌نێت به‌ ئێمه‌. ئێمه‌ش متمانه‌ی ته‌واومان لای خه‌ڵک دروستکردووه‌. به‌خۆشحاڵییه‌وه‌ کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک متمانه‌ی ته‌واویان به‌ ده‌زگای ئاسایش هه‌یه‌و رۆژانه‌ زانیاریمان ده‌ده‌نێ. ئه‌مه‌ش بابه‌تێکی گرنگه‌و ئێمه‌ زۆر سوپاسی هاووڵاتیان ده‌که‌ین که‌ په‌رۆشی نیشتمانی خۆیانن. ده‌توانم ئه‌وه‌ش بڵێم په‌یوه‌ندیی پته‌وی نێوان ده‌زگای ئاسایش و کۆمه‌ڵانی خه‌ڵک یه‌کێکه‌ له‌هۆکاره‌ سه‌ره‌کییه‌کانی پاراستنی ئارامی و ئاسایش.

*واته‌ ئاسایش هی هه‌مووانه‌ و بۆ هه‌مووانه‌..

-به‌دڵنیاییه‌وه‌ وایه‌، لێره‌دا ده‌مه‌وێت باسی بابه‌تێکی گرنگ بکه‌م، به‌داخه‌وه‌ هه‌ندێک له‌ که‌ناڵه‌کانی راگه‌یاندن تێکه‌ڵاوییه‌کیان دروستکردووه‌ له‌نێوان ئاسایشی ئێمه‌و ده‌زگا ئه‌منییه‌کانی وڵاتانی تر، بۆ نموونه‌ به‌ ده‌زگای ئه‌منیی وڵاتێک ده‌ڵێن؛ ئاسایش، ئه‌مه‌ وانییه‌، ئاسایش هه‌ر هی ئێمه‌یه‌، ناوی ئاسایش هی هه‌رێمی کوردستانه‌ و هی کورده‌، ده‌زگای وڵاتانی تر هه‌ریه‌که‌و ناوی خۆیان هه‌یه‌، پێویسته‌ به‌ناوی خۆی، ناویان بهێنرێت، به‌ڵام ئێره‌ ئاسایشه‌، ئاسایش له‌ خه‌ڵکی نیشتمانپه‌روه‌ر و وڵاتپارێزو دڵسۆز پێکهاتووه‌. له‌ پێشمه‌رگه‌ی دێرین و رێکخستنی دێرین و که‌سوکاری شه‌هیدو که‌سوکاری ئه‌و خه‌ڵکانه‌ی که‌ نیشتمانپه‌روه‌رن و په‌رۆشی خزمه‌تکردنی وڵاتن، پێکهاتووه‌. ده‌زگای ئاسایش له‌سه‌ر بنه‌مای سیاسی پێکنه‌هێنراوه‌و له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مایه‌ش کار ناکات، به‌ڵکو به‌پێی یاسا و له‌سه‌ر بنه‌مای پاراستنی ئارامی و ئاسایشی هه‌موولایه‌ک، پاراستنی ئارامی و ئاسایشی هه‌موو خه‌ڵک و چین و توێژو لایه‌نه‌ سیاسییه‌کان به‌بێ جیاوازی کار ده‌کات. ئامانجی سه‌رجه‌م کاره‌کانیشمان پاراستنی سه‌رو ماڵ و ئارامی و ئاسایشی هه‌موولایه‌که‌.
سەرچاوە: pukmedia


PM:01:05:07/05/2019




ئه‌م بابه‌ته 2088 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌