نەریتی داوای لێبوردن لە کەلتوری سیاسیماندا

سیروان مەحمود پۆلیس

لەو ڕەخنە دروستکەرانەی ئارستەی پرۆسەی سیاسی هەرێمان دەکرێت، خۆ دزینەوەی کەسایەتی وپارت وجوڵانەوە سیاسیەکان وتەنانەت ئیداری وکۆمەڵایەتیەکانیش لە نەریتی"داوای لێبوردنە" یان دان نان بەهەڵە، ‌‌ئەم نەریتە لە تاقیکردنەوە دیموکراسی و وڵاتانی پێشکەوتودا عورفێکی کارپێکراوە لەهەمو جومگەکانی ژیاندا، لە شەقام ولە هۆڵە فەرمیەکاندا وهیج کەسێکیش هەست بە لەنکی وکەمی ناکات لە دەڕبڕینیدا لەکاتی پێوستدا، سەرەڕای ئەوەی لە زۆر کاتدا دەبێتە دورکەوتنەوەی کەسایەتییەکە لە پۆست وکارەکەی.
زۆر جاریش مەرج نییە ئەم داوای لێبوردنە بە وازهێنان لە کار و ئەرک کۆتایی پێ بێت، بەڵکو تەنها گوزارشتێکە بۆ زاڵ بوون بەسەر ئەو دۆخە ناهەموارەی هاتۆتە ئاراوە لە ئەنجامی هەڵەیەکی پراگماتی یان قسەیەکی زارەکی، ئەو هەڵەیە هەندێ جار لە کەسایەتییەکەوەیە و هەندێ جار لە قەوارەیەکی سیاسییەوەیە و دەبێتە مایەی شڵەژانێکی گشتگیری و تەنگەژەیەکی گەورە، هەر بۆیە داوای لێبوردن لەهەڵەیەک ئەگەر لە عورفی کۆمەڵایەتی بێت یان سیاسی ئەوا ڕێگرییە بۆ دروستبوون و تەشەنەکردنی گرفتەکان و ڕێگا خۆشکەرە بۆ پرسی پێکەوە ژیانی کۆمەڵایەتی و سیاسی، چونکە ئەوەی داوای لێبوردن دەکات وئەوەی پەسەندی دەکات، ئەوا دەگەڕێنەوە سەر دۆخی دەرونی ئارام ولەبڕی بارگرژی و سەرقاڵ بوون بە تۆڵە وتانە وتەشەنە کردن بەیەکتر، ئەوا وزەکانیان بەگەڕدێت بۆ سەقامگیرکردنی ئارامی.
لە نێو کۆمەڵگەی ئێمەدا داوای لێبوردن کارێکی قورسە ئەگەر ئاستەم نەبێت، چی لەسەر ئاستی سیاسی وچی لەسەر ئاستی کۆمەڵایەتی، هۆکارەکانیشی زۆرن وئەوە بابەتێکی دیکەیە. جوغزی باسەکەمان لیرەدا لەسەر داوای لیبوردنی سیاسی و سیاسەتمەدارانمانە کە کاری پێ ناکەن وبە لەنکی دەزانن گەر بێتو لە کاتی پێویست وهەستیاردا بەکاری بێنن تا کێشە کەڵەکەبوەکان ئاڵۆزتر نەبن.
بەڵێ لە نێو عورفی سیاسی کوردەواری، داوای لێبوردنی کەسایەتییەکی سیاسی یان دانان بە هەڵەیەکی پرۆسەیەکی سیاسی قورسە و بگرە مەحاڵە، کەم جار لە مێژووی سیاسیماندا سیاسەتمەدارانمان دانیان بەهەڵەکانیان ناوە و هەوڵیان داوە ئەو ئاساوەرە خراپانەی بەدەست هاتوە لەئەنجامی هەڵەکانیانەوە چاک بکەنەوە بە پیادەکردنی دان نان بەهەڵە وداوای لێبوردن لەتاک یان خەڵک یان پارتی بەرامبەر،ئەم ڕاستییە تاڵە هۆکارێکە بۆ ڕۆچونی خراپی بەردەوامی پرۆسەی سیاسیمان، گەر دان بەهەڵەدا نەنرێت ئیتر چۆن زەمینەی تەندروست لەبار دەبێت بۆ چاککردنەوەی؟، لەم دۆخەی ئێستای هەرێمان، گرژیەکان ڕۆژ بەدوای ڕۆژدا لە هەڵکشاندایە و لە بڕی بەرتەسکردنەوەی ئەوا بەهۆی لێدوانەکانی سیاسیەکانمانەوە ئەگەر ڕەوا بێت یان نارەوا، قەبارەی ئەو گرژیانە گەورەتر بووە و دڵە ڕاوکێی میللەتەکەش زیادی کردووە.
لە ئەنجامی تاقیکردنەوەی ڕابردومان، پێویستە ئەو سیاسیانەی دەبنە مایەی پتر ئاڵۆزبوونی گرێکان بەهۆی لێدوان وڕەفتارەکانیانەوە، لە چەقبەستویی دەرونی تایبەتی دەرچن و بەهەستکردن بە بەرپرسیاریەتی دان بەهەڵەکانیان بنێن وداوای لێبوردن لەبەرامبەر بکەن. ناشبێت هیج کەسایەتییەک ولایەنێکیش هەست بەسەرکەوتن بکات لە روی کەسی لێبوردە کە داوی لێبوردن دەکات، بەڵکو دەبێت تێگەیشتن هەبێت بۆ ئەو خاڵەی کە ئەم هەنگاوە بۆ پاراستنی شکۆی هەموانە وبۆ بەرتەسکردنەوەی گرفتەکانە و بۆ پێکەوە ژیانێکی سیاسی ڕاست و دروستە.
یەکێتی نیشتمانی کوردستان وپارتی دیموکراتی کوردستان، لەهەمو لایەنە سیاسی و سیاسەتمەدارانی لایەنەکانی دیکە زیاتر پێویستیان بە دان نان بەهەڵەکان هەیە لەئاست یەکترا و دەبێت هەردوکیان شکۆ بۆ یەکتر بگەڕێنەوە و هەر سەرکردایەتیەکیان ومەکتەب سیاسیەکیان هەڵەی دەرونی وپراگماتی بەرامبەر ئەوی دیکەی کردووە، پێویستە بە هەستی بەرپرسیارێتی و لۆژیکی پێکەوە کارکردن، داوای لێبوردنی سیاسی لەیەکتری بکەن وبەهۆی لێدوانێک یان هەڵوێستێکیان نەبنە هۆی ئاڵۆزبوونی زیاتری ناکۆکیەکان.



PM:11:54:02/07/2019




ئه‌م بابه‌ته 424 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌