ئەمەریکا بەشدارى شەڕى قەندیل و پەکەکە دەکات؟

ئەنوەر حسێن (بازگر) 

بەشی سێیەم:

لە ڕۆژنامەى ژیان ئەمرۆ بڵاوکراوەتوە 
لە هەرێمى کوردستان هەردوولا لە پارتى دیموکراتى کوردستان و یەکێتى نیشتمانى کوردستان لە پێگە و نفوزى پەکەکە لە ناوچە سنورییەکان نیگەرانن، کە ناوچەى هەورامانى نێوان باشور و ڕۆژهەڵات لە سنورى پاوە هێزەکانى (HRK) بڵاو بوونەتەوە و لە پارێزگاى هەڵەبجە تا دەگاتە مشیاو و باشماخ لە پێنجوێن و لە سنورى مەریوان درێژ دەبێتەوە بۆ ناوچەکانى بەرزنجە و ناوچەکانى چۆمان و تیمار و موسەک و بارێ لە سنورى مەرزەکانى شارۆچکەى بانە کە سنورى پارێزگاى سلێمانییە، بەپێى هەندێک ئامار زۆرترین پێگە و نفوزى جوگرافیاى پەکەکە لە باشور لە شارى دهۆکى ژێر دەسەڵاتى پارتى دیموکراتى کوردستاندایە، کە لە ئامێدى (250) گوندیان لەژێر دەستە، کە هاوکات زۆرترین بنکە و بارەگای سوپاى تورکیا و میت لەو شارۆچکەیەن، چونکە (70%) جوگرافیاکەى لەژێر دەسەڵاتى پەکەکەدایە، ڕەنگە پارتى و یەکێتى ناهەقیان نەبێت گەر نیگەران بن لەو، بە تایبەتى کە هەردوولا دەزانن، یەکێک لە گرفتەکانى نێوان حکومەتى هەرێم (یەکێتى و پارتى) لەگەڵ ئەنکەرە کەیسی پەکەکەیە، کە دەخالەت دەکات لە کاروبارى سیاسی و ئیدارى هەرێم و خۆیشی بە بەدیلى هەردوکیان و بگرە وەکو ئەڵتەرناتیڤى کۆمەڵە و دیموکراتیش لە ڕۆژهەڵات خۆى نمایش دەکات. 

لەگەڵ ئەوەشدا تا ئێستا ڕێگریان نەکردوە لە کار و چالاکییەکانى چ سیاسی و تەشکیلاتى چ میدیایی، بۆ نمونە گەورەترین پڕۆژەى میدیایی لە شارى سلێمانى بەڕێوە دەبات بەبێ گوێدانە ئەوەى، هەرێم بەرپرسیارێتى لەسەر شانە و دەبێت رعایەتى تاران و ئەنکەرە بکات لە ئاستى سیاسی و دبلۆماسی وەکو دوو دەوڵەتى زلهێزى ناوچەیی و سنورى. 

ئایا پەکەکە ناکرێت بەشێک لە گوندەکانى ناوچەى زەرد چۆڵبکات؟ ئایا ناکرێت هێزەکانى لە سنورى پشتێنەى ناوچەی سەوز پاشەکشە پێبکات؟ ئایا ناکرێت ئەوەندەى پەکەکە رعایەتى ئێران دەکات، ئەو هەلەش بدات بە هەرێم و رعایەتى تورکیا بکەن؟ ئایا ناکرێت هەر ئەوەندەى کۆمەڵە و دیموکرات رعایەتى بارودۆخى هەرێم دەکەن، پەکەکەش هەمان رعایەتى بکات؟
سەرەڕاى ئەوەى لەناو پەکەکە دوو باڵى جیا ئەو حەرەکەتە ئاڕاستە دەکەن، تێڕوانینى جیاوازیان بۆ کۆى گشتى سیاسەتى حزبەکە هەیە (باڵى ڕادیکاڵ و مارکسیستى کە دوران کاڵکان و قەرەسوو نوێنەرایەتى دەکەن و باڵى ناسیۆنالیست و نەتەوەیی کە جەمیل بایک و موراد قەرەیڵان بەڕێوەى دەبەن، هەرچى یەکەمیانە پێیوایە پەکەکە حزبێکى ئینتەرناسیۆنالە و چەپە و سنور ناناسێت و خزمەتى مرۆڤایەتى دەکات. 
دووهەمیشیان پێیوایە پەکەکە هەقى هەیە نوێنەرایەتى هەموو کورد بکات و سنورە دەستکردەکان بە ڕەسمى ناناسێت. 

ئەو دوو ڕەوتە هەردووکیان سورن لەسەر ئەوەى پەکەکە، هەر کارێک بتوانێت بیکات نابێ درێخى بکات، بەڵام ئەوە لەبەرچاو ناگرێت کە هەلومەرجى باشورى کوردستان و ئەزمونەکەى یەکێتى و پارتى نوێنەرایەتى دەکەن و ڕێگا نادەن حاکمیەتى پەکەکە بەسەریدا زاڵبێت و باجى زۆریشیان داوە بە تایبەتى ى.ن.ک.

بۆیە باشترین ئەڵتەرناتیڤ لەم هەلومەرجە پڕ کێشە و قەیرانەدا، کە ناوچەکە دەکوڵێنێت دانوستان و گفتوگۆى سێ لایەنەى نێوان یەکێتى و پارتى پەکەکەیە، ڕاستە خەڵکى باشور و ڕۆژهەڵات، پەکەکەیان وەکو حەرەکەتێکى شۆڕشگێر خۆشدەوێت، بەڵام یەکەم ئەوە ماناى ئەوە نییە، هەموو خەڵکى ئەو دوو پارچەیە پەکەکەیان قبولە، دووهەم ئەوەیە کە نە یەکێتى نە پارتى نە کۆمەڵە و دیموکرات ڕێگا نادەن بەرەى پەکەکە وەکو ئەڵتەرناتیڤى ئەوان خۆى دەربخات، کە ئەمەش هەقى سادەى خۆیانە، بۆیە گەر پەکەکە ئەم فاکتە سیاسی و مێژوویی و جەماوەرییە لەبەرچاو نەگێرێت، دوور نییە بەو هەژمونخوازییە لە ئایندەدا توشی ململانێى سەخت و بگرە شەڕیش ببێتەوە، یان لەسەر ئاستى هەر سێ پارچەى باشور، ڕۆژهەڵات و بگرە ڕۆژئاواش هاوپەیمانێتییەکى سیاسی پێکبێت بۆ فشار لەسەر پەکەکە، کەواتە واباشە پێش ئەو هەموو ئەگەرانە پەکەکە دەست لە بەشێک لە هەژمونخوازییەکانى هەڵبگرێت و رعایەتى باشور و پارچەکانى تر بکات، چونکە پەکەکە باش ئەوە دەزانێت کە یەکێتى لە (1976) چى بۆ کردوە و چ هەڵوێستێکى نیشتمانى و دۆستانەى هەڵگرتوە، بە تایبەتى مام جەلال، هەرچی پارتیشە وادەکات لەو ئەجێندایە زۆرتر لە تورکیا نزیک ببێتەوە فشارەکانى سەر پەکەکە بۆ نفوز و هەیمەنە و ناوچەیی زەرد. 
دڵنیاشم گەر پەکەکە دانوستان لەگەڵ یەکێتى و پارتى دەستپێبکات، هەردولا باشتر دەتوانن هاوکارى بکەن و فشارەکانى سەرى کەم بکەنەوە، وردە وردە هێزەکانى سوپاى تورکیاش لە ناوچەى زەرد پاشەکشە پێ بکەن. 

پاش ئامێدى، زاخۆ دووهەمین قەزایە، کە (120) گوندى لە ژێر دەسەڵاتى پەکەکەدایە، لە ئاکرێ (20) گوند، بە واتایەکى تر گەورەترین هەژموونى پەکەکە لە باشور لە ناوچە شاخاوییەکانى دهۆکە و ئەمەش وایکردوە پارتى نیگەران بێت لەم هەژمونخوازییەى پەکەکە، رێگاشى داوە (24) بنکەى تورکیا لەو ناوچانەدا دابمەزرێت، چونکە گەر واى نەکردایە، تا ئێستا پەکەکە دەهاتە ناو شارەکان و گرژى و ئاڵۆزى مێژوویی هەردوولاشیان یاریدەدەرە بۆ شەڕێکى تر. 


پەکەکە لەهەر کام لەو ناوچانەدا لەژێر ناوێکدا حەرەکەت دەکات و هەژموون دەکات لە پارێزگاى سلێمانى، جگەلە تەڤگەرى ئازادى، بوونى هێزەکانى (HRK – هێزەکانى ڕۆژهەڵاتى کوردستان) لە قەزاى چوارتا لە ناحیەى زەلان بارەگاى سەرەکى پژاک هەیە و لە سنورەکانى ڕۆژهەڵاتیش پاش چۆمان هێزەکانیان لە سنورى گمۆ و شانەخسێ و مەروێ و تا دەگاتە مەرزى دەشتێ و ئاوەکورتێ بڵاوبونەتەوە و لە زۆر لەو ناوچانە گومرگى قاچاخچییەکان و کۆڵبەران دەکەن. 

بەڵام یەکێتى، هێندەى پارتى لەو جموجوڵەى پەکەکە نیگەران نییە، بە تایبەتى بوونى هێزەکانى پەکەکە لە قەزاى مێرگەسور لە ناوچەکانى بارزان و پیران و شیروان (150) گوند لە ژێر دەسەڵاتى ئەواندایە، کە نزیکن لە بنکەى سەرەکى و ستراتیژى پارتى و ماڵباتى بارزانى، کە لەو ناوچەیە زیاتر لە (150) گوند لەژێر کۆنتڕۆڵیاندایە، هێزەکانى پەکەکە لە سنورى ماوەت لە باشور و ئالانى سەردەشت و پیرانشار و حاجى ئۆمەران لە ڕۆژهەڵات، بارەگاکانیان درێژ دەبێتەوە بە قەراغ چۆمى دوو ئاوان و چۆمى تێت، تا دەشتێ دەڕوات و بەرەو گوندەکانى گەڵاڵە، قامیش و سەفرە و شاخەکانى ئاسۆس، لەوێ کە بارەگاى سەرەکى (HPG)ى لێیە دەڕوانێت بەسەر ناوچە گرنگەکانى سەردەشت و مەرزى کێلێ لە سنورى قەڵادزێ، بەمشێوەیە هێزى گەریلاى پەکەکە لە سنورى سلێمانى لە کۆى سنورەکانى ئەو جوگرافیایە هەیە، ئەم تۆڕەى کە پەکەکە و گەریلا دروستیکردوە، لە سنورەکانى شارى هەولێریش وجودى هەیە، بە تەنها لەو پارێزگایە نزیکەى (200) گوند لەژێر دەسەڵاتى ئەواندایە، کە بەشێکى جێگە و نفوزى پارتییە.

بە پێى هەندێک سەرچاوەى هەواڵگرى، جگەلە گوندپارێزانى باکور (جاش)، چەند هێزى کوردى سوریا، عەرەبى سوننە و بەشێک لە هێزى ڕۆژى سەر بە ئەنەکەسە بە جلى کوردییەوە هێنراونەتە ئەو ناوچانە بۆ سیخوڕى و شوێن پێ هەڵگرتنى گەریلاکانى پەکەکە و ئامادە باشی بۆ شەڕ. 

لەوبارەیەوە حکومەتى ئەنکەرە نایشارێتەوە کە هەموو ڕێگایەک دەگرێتەبەر بۆ کۆنتڕۆڵى قەندیل و دووبارە کردنەوەى سیناریۆى پڵنگەکانى تامیل لە سریلانکا، بەڵام هێشتا چاوى لە ئەمەریکا، ئێران، پارتى دیموکراتى کوردستان و حکومەتى عێراقە، تا چەند بەشدار دەبن لەو شەڕ و گەمارۆیانە. 

بەپێى هەواڵ و زانیارییەکانى تورکیا بێت، ئۆپراسیۆنى (گۆچان – 1) سەرکەوتوو بوە، لەمبارەیەوە لە ناوەڕاستى تەمموز 2019، وەزارەتى بەرگرى تورکیا رایگەیاند قۆناغى دووهەمى ئۆپراسیۆنى (گۆچان – 2) دژى پارتى کرێکارانى کوردستان لە ناوچەکانى هەرێمى کوردستان دەستپێدەکات. 

بەپێى زانیارییەکانى وەزارەتى بەرگرى کە سایتى ڕەسمى وەزارەتەکەى لە مانگى تەمموز بڵاویکردۆتەوە "قۆناغى یەکەمى ئۆپراسیۆنەکە لە ناوچەى خواکورک لە هەرێمى کوردستان سەرکەوتوو بوە، هێزەکانمان قۆناغى دووهەمى ئەو ئۆپراسیۆنە دەستپێدەکەن"، ئەوەشی ڕاگەیاندوە "ئۆپراسیۆنەکە بەردەوام دەبێت بە پاڵپشتى هێزەکانى ئاسمانى و وشکانى"، بەپێى ئەو ڕاگەیاندنەى تورکیا هێزەکانى پاراستنى گەل (HPG) زەرەر و زیانى زۆریان بەرکەوتوە.
دریژەى هەیە

PM:04:54:01/09/2019




ئه‌م بابه‌ته 700 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌