ژن سیمبولى ئازادى و فیداکارى

ئەمەل جەلال

تەواوى شۆرشەکانى مێژوى مرۆڤایەتى  بەرهەم و دەرئەنجامى  دکتاتۆریەتى ڕژیمە یەک لە دوا یەکەکانى حوکمڕانانى ولاتانى سەردەستەو داگیرکەرو داپڵۆسێنەربون و هەوڵى سڕینەوەو لاوازکردنى کۆمەڵگاکانیان داوە بە هەموو شیوازو جۆرەکانى قڕکردن و بیدەنگ کردن و گۆرینى دیمۆگرافیایی جیۆپۆلەتیکى و سیاسى،  لەو نێوەندەشدا خەڵکانى مەدەنى دەبێتە سوتەمەنى ئەو جۆرە نیزام و سیستەمى حوکمڕانیانە، بۆیە سەرئەنجام بە سەرهەڵدانى شۆرشى رزگارى و سەربەستى و ئازادى کۆتایی بەو جۆرە نیزامانە دێت لەسەردەستى مرۆڤە خۆنەویست و فیداکارەکان کە ژنان سیمبولى ئەو شۆرشانەن، لە زۆرێک لە شۆرشەکانى ولاتان ژنان  بناغەو کۆڵەکەى ئەو شۆرشانەن بەڵام  بەهۆى هەل و مەرج و بارودۆخە کۆمەڵایەتیەکان نەهیڵراوە ژنان لە ڕوى سەربازییەوە ڕۆڵى ڕاستەقینەى خۆیان بگێڕن بۆیە لە لاپەڕەکانى مێژودا  ئەو توانا و هێزە شاراوانە نادیدە کراوە، بەڵام ئەمە بەو مانایە نایەت کە ژنان ڕۆڵیان نەبوبیت لە سەرهەڵدانى شۆرشەکان ڕەگەزیک و فیگەریکى گرنگ نەبوبن بە پێچەوانەوە مەشخەڵى تەواوى شۆرشەکانى مێژوى مرۆڤایەتى بە قوربانیدان و فیداکارى ژنانى دایک ، هاوسەر ، خوشک ، مامۆستا ، هەواڵبەرو برینپێچ و کرێکارو زەحمەت کیش بەڕێوە چوە.

ئەگەر کچان و ژنان هاوکارنەبونایە هەرگیز هیچ کام لە شۆرشەکان بە ئاکام نەدەگەیشت .لە هەمانکاتدا ژنان ومنداڵان بەشێک نین لە هەلگیرسانى شەڕو ناکۆکییەکان بەڵام هەمیشە دەبنە سوتەمەنى جەنگ و ململانێ و ناکۆکیەکان هەربۆیە  ئەنجومەنى ئاسایشى نەتەوەیەکگرتوەکان لە ساڵى 2000 بڕیارى 1325 دەرکرد تایبەت بە  (ژن، ئاشتى ، ئاسایش) بە پاراستنى ژنان لە و ناوچانەى  ململانیى چەکداریی و ناکۆکى سیاسى تێیدا لە ئاستێکى نالەباردا دەبینرێت، بەڵام بەداخەوە ئەم بڕیارانە وەک ناوەڕۆک  کاتێک دەیانخوێنیتەوە زۆر بە وردى درکى بە هەموو مەترسیەکان کردوە بەرامبەرژنان و منداڵان بەڵام لە دەرئەنجامدا کردەیەکى واقعى نابینیت لە جێبەجیکردنى ئەو بڕیارانە بۆیە سەرئەنجام بەهاى خۆى لە دەست دەدات، نزیکترین مێژوو کە گەواهیدەرى ئەو ڕاستیە تاڵەن ئە وەیە کە ژنانى  کوردستان بە تایبەت لە رۆژئاواى کوردستان  شەڕیکى فیداکارانەیان کرد لە پێناو پاراستنى ئاسایشى هەرێمى و نێودەوڵە تى لە روبەڕوبونەوەى هێزو گروپە تیرۆریستەکانى خەلافەتى دەوڵەتى ئیسلامى لە  عێراق وشام کە بە خوینى خۆیان شان بە شانى براکانیان لە سەنگەرى بەرگرى لە ئازادى و سەربەستى و ئاسایشى نێودەوڵەتى بون  وە سەلماندیان بۆ ڕاى گشتى جیهان کە ژنانى کوردستان هەمیشە ڕچەشکێن و سەلمێنەرى ئەو ڕاستییەن کە هەرکات سیستم و  ژینگەى سیاسى رەخسێنرا بۆ بەشدارى ژنان لە تەواوى ئۆرگان و پێگەکان دەتوانن ئەو وێنە هەڵەیە ڕاست بکەنەوە کە بە درێژایی مێژوو سەپێنراوەو خزێنراوەتە ناو یاسا و سیاسەتە پەیڕەو کراوەکان و سەرئەنجام وەک عورف  عاداتێکى باوى کۆمەڵایەتى لێهاتوەو بوەتە بەشیک لە باوەرو ئاکارى کۆمەڵگەو سنورەکانى ئازادى ژنانى بەرتەسک کردۆتەوە.

 بۆیە لە سەر ئاستى نێودەوڵەتى شەڕەڤانانى ڕۆژئاواى کوردستان سەلمێنەرى ئەو راستییەن کە ئەوان سیمبولى ئازادى و فیداکارین و تەواوى مرۆڤایەتى قەرزدارى قوربانى و فیداکاریی و تێکۆشانى ئەوانن،. بەڵام بە داخەوە لە ئیستادا دەبینین هێرشە دوژمنکارانەکەى تورکیایی فاشیست دوبارە ژیانى نەک تەنها شۆرشگیڕەکان بەڵکو ژیانى دەیان و سەدان لە هاوڵاتیانى مەدەنى لە مەترسیدایە و روبەروى هەموو شێوازەکانى جینۆساید بونەتەوە کە دەبوو ئیستا بڕیارەکانى ئەنجومەنى ئاسایشى نەتەوە یەکگرتوەکان و رێکەوتننامە و پرۆتۆکۆلەکان کارییان پێبکرایە بەڵام بە داخەوە تەنها وەک دیکۆمێنتێک دە بینرێت بۆیە شەڕەڤانانى ڕۆژئاواى کوردستان پشت ئەستور بە باوەڕە نەتەوەیی و نیشتمانیەکانیان تا دواهەناسەیان بەرگرى دەکەن و وانەیەکیش بۆ میژوى مرۆڤایەتى تۆماردەکەن و مێژویەکى ڕەشى بێ ئەمەکى کۆمەڵگەی نێودەوڵتیش وەک وانەیەک بۆ ئێمەو نەوەکانى داهاتوو تۆماردەکەن . 

PM:03:05:19/10/2019