(یاداشتەكانی حزبییە رۆمانسییەكە 33-50 و كۆتایی)

ستران عەبدوڵڵا

(33)
بەڵێ حزب بەڵای سەری سیاسەتی كوردستانییە، بەڵام بە مانای ئەوە نا كە حزب خراپە ‌و حزب حزبێنە دەرد ‌و نەخۆشییە، بەڵكو بە مانای ئەوەی چونكە حزبەكان دروست نین، بۆیە بەرهەمی حزبایەتی ناجۆر ‌و نەشازە.
بەڵێ بۆ حزبایەتی تەندروست. لەرێی حزبی تەندروستەوە.هەر ئەمە تاقە چارەسەرەی مانەوەی دیموكراسیشە.

(34)
هەڤاڵێتی ناو حزب ‌و پێكەوە كاركردن تەنها وتاقە زامنی سیستمی دیموكراسی وڵاتە، جا هەر وڵاتێك بێت. كەسەكان و كەسایەتییەكان بە تەنها ‌ بێ كۆششی دەستەجەمعی هیچیان پێ ناكرێت . چونكە زەمانی  سۆپەرمان ‌و سپایەدەرمان نەماوە. سۆپەرمان چەند بەهێز بێت زوو قۆڵبەست  ‌و بێ كاریگەر دەكرێت ئەگەر حزبایەتی و هەڤاڵێتی هاوئامانج نەبێت.

(35)
گاڵتەكردن بە حزبایەتی چاكترین ڕەچەتەیە بۆ قەڵەوكردنی سیستمی ستەمكاری ‌و دیكتاتۆری. چونكە رێگای بێ حزبایەتی پتەو رێگای نەهاتە بەرەو بێبەشكردنی پرۆسەی دیموكراسیی لە وزە ‌و باسكی بەهێزی مانەوە‌و گەشەكردن ‌و بەرەنگاری .  پاوانخوازی تا ئێستا بردویە تییەوە چونكە حزبایەتییەكی وا نییە كە بەرەنگاری ببێتەوە

(36)
 هەر حزبێك گاڵتەی بە هۆشیاری ‌و خوێندەواری ‌و سەكۆی بیروباوەڕ بێت حزب نییە، بەڵكو گەلە كۆمەكێیەكی عەشایەری دەرەوەی مۆدێرینەیە. بەهەمان شێوەش هەر حزبێك فشەی بە وزەی زیندووی كۆمەڵ ‌و توێژەكانی تر بێت حزب نییە بەڵكو یانەیەكی فیكری داخراو ‌و دوكانی زۆر بڵێی ئەفەندیانەیە.

(37)
حزب بەرنامەی گۆڕانی داواكراو نییە كە میزاجچییەكان چۆنی بخوازن ئاوەها  ئاراستەی بكەن . حزب ئەگەر حزبی خاوەن پرۆژە و بەرنامە بێت و بۆ ئەوەی دیموكراتی ‌و جەماوەری ‌و گەلی بێت، پێویستە خۆی پێشڕەو بێت ، خەڵك ئاراستە بكا ‌و رێبەری بكات ‌و لەپێشەوەیان بێت.  وەگەر نا بۆچی باشە كە لە پشتەوە خۆی حەشار بدات؟.

(38)
ئیئتلافە بێ ناوەرۆك ‌و بێ رۆحەكانی كاتی هەڵبژاردنە گشتییەكان فێڵن لەپێناو كێكی دەسەڵات ‌و نفوزداریدا ، ئەمانە  بكوژی حزبایەتی سەنگین ‌و جێگیرن . لە كاتێكا حزب ئاراستە ‌و ئامانج ‌و ناونیشانی جێگیرە كە جەماوەر دەتوانێ لێپرسینەوەی لەگەڵ بكات ، ئەم ئیئتلافە ئینتخابیانە قەرەباڵەغییەكی وەختی بەرژەوەندخوازانەیە كە ژیانی دیموكراسیی مۆنۆپۆل دەكات ‌و دەیكاتە بارمتەی دەستی خۆی.

(39)
كۆنگرەی بەرێوەیە ئەگەر كراوە و دیموكراتی بێت چانسی پایەداركردنی حزبەكەمان لە گۆڕەپانی كوردستاندا بەرز دەكاتەوە ‌و نوقتەی بەهێزبوونی بلۆكی مێژوویی كوردایەتی پێشكەوتنخواز ‌و چەپ ‌و دیموكراتە،  بۆیە سەركەوتنی كۆنگرەی وا هەر سەركەوتنێكی حزبی كاتی ‌و موجەرەد  نییە،  بەڵكو پێویستییەكی گشتییە. با بانگەوازێكی  نیشتمانی كۆكەرەوەی هەبێت.

(40)
بانگەوازكردن بۆ ژیانێكی سیاسیی بێ حزب ‌و حزبایەتی بە ناوی فەردانیەت ‌و سەروەری تاكەوە، وەك پێدانی كەوچكێكی ژەهرە لەناو قاپێكی هەنگوێندا. چونكە ستەمكاری دەتوانێ زەفەر بە كۆششی  تاكەكەسی ببات ‌بەڵام بێگومان دەرەقەتی حزبایەتی دروست نایەت.

(41)
ئەوانەی  تەمبەڵن لە راییكردنی ئەركی ژیانێكی حزبی تەندروست و دیموكراسیدا  
ئەوانە كەمتەرخەم و قەرزارن . كەچی سەیرە لە كوردستان قەرزارەكان یەخەی خاوەن قەرزەكان دەگرن، نەك بەوەی داوا بكەن بیكەنە قیست و خشتەیەكی بۆ دابنێن، یاخود داوا بكەن لە كەمێكی خۆش بن، بەڵكو داوا دەكەن هەر باسیشی نەكەن.     
شتی وا لە وڵاتی نیمچە دیموكراسیشدا ناقەومێ. جا سەیرە لە وڵاتێك بقەومێ كە شانامەمان لەسەر دیموكراسییەكەی هۆنیوەتەوە؟!

(42)
فراكسیۆنی حزبی جێگیر لەناو پەرلەمانی دیموكراسیدا زامنی بزاوتێكی پەرلەمانی تەندروستە. بەڵام فراكسیۆنی گەلەكۆمەكێی قەرەباڵەغی بێ ئاڕاستە ‌و فرە ئاڕاستە بكوژی ئەو بزاوتەیە ‌و سەنگ بۆ ژیانی پەرلەمانی بەرهەمدار ناهێڵێتەوە ‌و دەیكاتە دیكۆر ‌و كارتۆن. 

(43)
ژیانی دیموكراسی لەناو كۆی پرۆسەی سیاسیدا، لەناو پەرلەمان ‌و شارەوانییەكان ‌و نەقابەكاندا دەشێ جێگە بۆ كۆششی كارەكتەرە ناحزبییەكان بكاتەوە، بەڵام بێ بارستایی حزبی گەورە ئەو كۆششە فەردییە دەبێتە قەرەباڵەغی بێ كاریگەر ‌و لە جێی چاكە و خێر شڵەژان ‌و شێواوی دروست دەكات.

(44)
حزبایەتی دروست دەبێتە زامنی كارایی دەزگا رەسمییەكانی دەوڵەت ،چونكە رۆحی كێبركێ ‌و چاودێری ‌و بەدواداچوونی هەڵە‌وپەڵە ‌و لادان بەهێز دەكات. حزبایەتی رێگە لە بیروكراسیی ‌ دەزگاكان ‌و فۆبیای كۆنترۆڵی ئەمنی ‌و داخراوی سیستمی وڵات دەگرێت.

(45)
فراكسێۆنی مێژوویی بیرۆكەیەكی بیرمەند گرامشییە كە محەمەد عابد ئەلجابری شێوەیەكی رۆژهەڵاتی پێدا و مەبەست لێی رابوونێكی سیاسیی و فیكری بوو بۆ كۆكردنەوەی هەموو چەپ و دیموكرات و چاكەخوازەكان، شتێك بوو لە بابەت بانگەوازەكەی مام جەلال لە دوای 1992 بۆ یەكگرتنەوەی چەپەكان. لەم دووڕیانە متبووەدا باشوور پێویستی بەدەستپێشخەرییەكی وا هەیە تا جەستەی سڕبووی سیاسییمان جولەی تێبكەوێتەوە. چەند حەز دەكەم یەكێتی و كۆنگرەكەی ئەو دەستپێخەرییە بكات. ئیتر حەزەو تەواو

(46)
هەقە  بە ئەدەبیاتی مام رەوتی قۆناغی داهاتووی خەبات پێشنیاز بكەین : 
بەڵێ بۆ هەر سێ بەڵێ-كە:
بەڵێ بۆ  پاراستنی ئەزموونی رۆژئاڤا لە داگیركاری - رەهەندی كوردستانی
بەڵێ بۆ یەكخستنی هەڵوێستی كورد لە دۆسێی خۆپیشاندانەكانی عێراقدا - ڕەهەندی عێراقی
بەڵێ بۆ پەلەكردن لە بەستنی كۆنگرەی یەكێتی- ڕەهەندی دیموكراسیی ناوخۆیی

(47)
هەڤاڵێك بە ئاگای هێنامەوە: 
رۆنی خۆیانە و لە سمێڵی خۆیانی دەدەن ئیتر ئێمە بۆچی خۆمان سەغڵەت كردووە؟ 

وتم لە فیلمی ئێمە جەماعەتی ئۆتۆبیسین ڕستەیەكی زۆر جوان هەیە كە دەڵێ وڵاتی خۆیانە و ئەوان ئازادن چی لێ ئەكەن؟ 
جا ئەوەی ئەم قسە دەڵێ خۆشی خۆوڵاتییە و وەك هەمووان هەقی بەسەر وڵاتەكەوە هەیە، بەڵام بە لاقرتێوە وا دەڵێ تا بە كۆمیدیا تراژیدیا بگێرێتەوە.
ڕاستییەكەی منیش زۆر جار بیرم دەكەوێتەوە كە حزبی خۆیانە و چاكی ناكەن تا كەیفیان لێیەتی، ئیتر كوڕە كەچەڵی حیكایەتەكان هەقی چییە؟

(48)
رەنگە هەمووی سەد ساڵێك بێت كە كورد دامەزراوە و رێكخستنی سیاسیی دەست داوەتێ.
لەم سەد ساڵەدا هەر دوو دەیە یان چارەكە سەدەیە ناچار بووە دامەزراوە و رێكخراوەی تر لە سفرەوە دروست بكات. بۆیە كەمترین یادەوەری دامەزراوەیی و ئەزموونی مۆدێرنی هەیە. هەموو جار یادەوەری و ئەزموونی هەڵە و راستی خۆی دیلیت كردەوە،  لەجێی ئەوەی كە ئەبدەیتی بكاتەوە.

(49)
هەموو جار دەگوترا شوكر بۆ خوا كێشە حزبیەكانی ئێمە كێشەی فیكری نین تا چارەسەر نەكرێت. خۆزگە كێشەی فیكری قووڵ یان ناكۆكی سەلیقە و شێوەی كار بوایە كە هەمیشە گەڵاڵەیەكی تێكەڵ یان پوختەی چارەسەرێكی تر دەیتوانی ببێتە دەریچەیەكی حزبی.
ئەسڵی كێشەكان بەرژەوەندی هاوبەش و لە هەمانكاتدا  نەبوونی توانای پێكەوە هەڵكردنە.

(50)
ئەدەبی كوردی پڕە لە ئاماژەی حەسرەتی گوێنەگرتن و پەژارەی پەككەوتنی خامە. نالی لەسەر ئەوە خامۆش بوو ، حاجی لە ماجەرای وادا بوو كە وتی: 
بە قسەم دەكەن زەریفە و ناكەن بەڵا لە خۆتان.
بە یار و نەیارەوە لە بەڵا دووربن.
فەقیری ئەم یاداشتانە كە حزبییەكی كرمانجە و پایەی نالی و حاجی نییە، داوای وایە بە یار و نەیارەەوە لە بەڵا دووربن، هەرچەندە  خۆم شكم هەیە بەڵا بە دووعا دوور بخرێتەوە.
لە ئەڵقەی پەنجادا شكا قەڵەمم و كیبۆردم سلاك بوو.

AM:11:55:13/10/2019