رێم بدە لە ماڵەکەی خۆم وەنەوزێک بدەم

خەڵەف غەفور

ساڵی‌ 2011یه‌ و من هێشتا ناسنامه‌م نییه‌، ته‌مه‌نم نزیکه‌ی‌ 45 ساڵه‌، له‌گه‌ڵ هاوژین و سێ منداڵه‌که‌م (ماردین، کاوه‌ و ڤیڤیان) له‌ سه‌رێ کانی‌ ده‌ژیم، ده‌نگۆی هه‌ڵسان له‌ رژێمه‌که‌ی‌ به‌شار ئه‌سه‌د به‌رزبۆوه‌، تا نه‌م دیت باوه‌ڕم نه‌کرد، زۆری‌ نه‌برد ئازادبووین و ئیتر وامانزانی‌ ئه‌و رۆژه‌ هاتووه‌ که‌ چه‌ندین ساڵه‌ چاوه‌ڕێین، به‌ئازادی ده‌ژیم و قسه‌ ده‌که‌م و منداڵه‌کانیشم ده‌خوێنن و ئیتر زۆر شتی‌ دیکه‌ش.

لای‌ نه‌ته‌وه‌ بن ده‌سته‌کان له‌نێوان راستی‌ و خه‌وندا تاڵه‌ موویه‌ک هه‌یه‌، زوو زوو شته‌کان ئاوه‌ژوو ده‌بنه‌وه‌، خه‌ونه‌کان به‌تاڵ ده‌بنه‌وه‌، ده‌گه‌یته‌وه‌ راستی‌، دوێنێ‌ سته‌می به‌شار ئه‌سه‌د و وا ئێستاش دوای‌ چه‌ند ساڵێکی‌ که‌می ئازادی و به‌خته‌وه‌ری ده‌نگی تۆپ و بۆمبارانی‌ فڕۆکه‌کانی‌ ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان ناهێڵن به‌ئاسووده‌یی بژین.

"کانی‌ ئاشتی‌"ی تورکان که‌ لای‌ کوردان "کانی‌ خوێن"ه‌ و مسته‌فا ئاکنجی، سه‌رۆکی‌ کۆماری‌ باکووری قوبرسی تورکیش هه‌روای‌ ناوبردووه‌، پرۆسه‌یه‌کی‌ داگیرکارییه‌ بۆ گۆڕینی‌ دیمۆگرافیا و له‌ناوبردنی‌ ئه‌زموونێکی‌ کوردیی که‌ لای‌ هیچ سه‌رۆکانێکی‌ تورکیا دڵمه‌ند نه‌بووه‌، چی‌ جای‌ ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان که‌ خه‌ونی‌ زیندووکردنه‌وه‌ی‌ خه‌لافه‌تی‌ عوسمانی‌ و خۆناساندنی‌ وه‌کو سوڵتانی‌ جیهانی ئیسلامی هه‌یه‌.

ئه‌وه‌ی‌ بۆ کورد وه‌کو نه‌ته‌وه‌ رێی پێ نادرێ له‌ ماڵه‌که‌ی‌ خۆشیدا تۆزێک وه‌نه‌وز بدات سێ هۆکاری‌ هه‌یه‌:

یه‌که‌م: پرۆسه‌ی‌ نه‌ته‌وه‌سازیی لای‌ کورد وه‌کو نه‌ته‌وه‌ به‌لایه‌نی‌ که‌مه‌وه‌ له‌ سه‌ده‌ی‌ بیست و بیست و یه‌کدا بوونی‌ نییه‌، به‌ڵکو خه‌باتێک، پرۆسه‌یه‌ک، راپه‌ڕین یان شۆڕشێک بوونی‌ هه‌یه‌ و ئه‌رکی به‌رگریکردنی‌ هه‌یه‌، پرۆسه‌که‌ زانستی‌ نییه‌، به‌ڵکو زیاتر له‌ شاخه‌وه‌ گوزارشتی‌ لێکراوه‌.

دووه‌م: یه‌کگرتوویی گوتار و ستراتیژ بوونی‌ نه‌بووه‌، حزب حزبێنه‌ هۆکاری‌ ئه‌مه‌ بووه‌ و راشموایه‌ ده‌ستی‌ ده‌ره‌کی تێدا بووبێت.

سێیه‌م: له‌ماوه‌ی‌ 100 ساڵی‌ رابردوودا شتێکی‌ گرنگ که‌وا کورد نه‌یبووه‌، دروستکردنی‌ به‌رژه‌وه‌ندیی ئابووری بووه‌ له‌گه‌ڵ زلهێزه‌کان، ئه‌وه‌شی له‌ خاکه‌که‌یدا هه‌بووه‌ و ده‌سه‌ڵاتی‌ له‌سه‌ری نه‌بووه‌ نه‌وت و غاز بووه‌، بۆیه‌ ده‌ره‌نجامه‌که‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌وا کوردستان به‌ئێستاشه‌وه‌ پارێزراو نییه‌ له‌به‌رانبه‌ر به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌وانی‌ دیکه‌دا.

له‌باره‌ی‌ به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی‌ رۆژئاوای‌ کوردستانیشه‌وه‌، هێشتا وڵاتان، هێز و نه‌ته‌وه‌کانی‌ ده‌وروپشت له‌ کورد زیاتریان هه‌یه‌ به‌ ئه‌مه‌ریکا و روسیای‌ ببه‌خشن:

یه‌که‌م: تورکیا هێز و ده‌وڵه‌تێکی‌ خاوه‌ن ئابووریی‌ سه‌ربه‌خۆی هه‌یه‌، کورد ئه‌مه‌ی‌ نییه‌.

دووه‌م: کورد هێزێکی‌ نیشتمانی‌ یه‌کگرتووی نییه‌، که‌چی‌ تورک هه‌یه‌تی‌.

سێیه‌م: به‌هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ کورد ده‌وڵه‌تی‌ سه‌ربه‌خۆی نییه‌، هێشتا ناتوانێ کاره‌کته‌رێکی‌ کاریگه‌ر بێت له‌ ئاژووتنی‌ سیاسه‌تی‌ وڵاتانی‌ ده‌وروپشت و نێوده‌وڵه‌تی‌، به‌ڵام تورک ئه‌وه‌ی‌ هه‌یه‌.

چواره‌م: کورد کۆنگره‌یه‌کی‌ نه‌ته‌وه‌یی حزبیی نایه‌کگرتووی هه‌یه‌، وڵاتانی‌ تورکمان ئه‌نجومه‌نێکی‌ هاریکاریی تۆکمه‌یان هه‌یه‌ که‌ له‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندییه‌ هاوبه‌شه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌کانیان که‌مترین جیاوازییان هه‌یه‌.

له‌سه‌ر ئاستی‌ گشتی‌، سا ئیتر خه‌ڵک و سه‌رکردایه‌تیی‌ سیاسیی‌ کوردستانیش، ئه‌وانه‌ی‌ کورد هه‌یه‌تی‌ یان نا به‌ڕوونی‌ ده‌یزانن، پرسیاره‌که‌ش ره‌نگه‌ ئه‌وه‌بێت بۆچی‌ هێشتا کورد لۆبییه‌کی‌ هێنده‌ به‌هێزی‌ نییه‌ بتوانێت پارێزگاری‌ له‌ وه‌نه‌وزدانی‌ هاونیشتمانییه‌کی‌ سه‌رێ کانی‌ بکات؟

بوونی‌ ده‌وڵه‌تی‌ سه‌ربه‌خۆ، ژێرخانی ئابووری پته‌و، سوپای پێشمه‌رگه‌ی‌ یه‌کگرتوو، په‌روه‌رده‌یه‌کی‌ نیشتمانیی‌ ته‌ندروست، له‌و خاڵانه‌ن بۆ مانه‌وه‌ی‌ نه‌ته‌وه‌ گرنگن، تا دروست نه‌کرێت و نه‌بێته‌ شوناس، بوونی‌ نه‌ته‌وه‌ی‌ کورد له‌ مه‌ترسیدایه‌، نه‌شتبێت ناتوانی له‌ کۆتا گه‌ڕه‌کی‌ سه‌ری کانێ یان هه‌ر شوێنێکی‌ دیکه‌ی‌ کوردستان بێ ترس وه‌نه‌وزێک بده‌ی‌.
ره‌نگه‌ ئه‌مه‌ مێژوویه‌کی‌ تراژیدی ته‌واو ناخۆش بێت.

PM:06:29:21/10/2019